Czesław Gała (ur. 30 maja 1923 w Gostyniu, zm. 11 września 1991 w Oleśnicy) – polski malarz, rysownik, rzemieślnik artystyczny.

Życiorys Przed wybuchem wojny w 1939 roku ukończył 7-klasową szkołę podstawową i 2 klasy gimnazjum. Wiosną w 1940 roku został wywieziony na przymusowe roboty do NiemiecH. Naglak, Dzisiaj: Czesław Gała, [w:] „Gazeta gostyńska”, 17 (1991).. Po wojnie w 1947 wrócił do kraju. Wykształcenie średnie uzupełnił w Liceum im. St. Batorego w Warszawie.

W latach 1947–1953 odbył studia na wydziale malarstwa na Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie pod kierunkiem profesorów Kowarskiego, Rafałowskiego i BylinyWystawa malarstwa Czesława Gały (1923-1991), kat. wyst., Biblioteka Publiczna Miasta i Gminy w Twardogórze, 17.05-31.05.1996, oprac. B. Gutekunst.. W 1953 roku uzyskał dyplom w pracowni prof. M. Byliny. Na wystawach studenckich został wyróżniony i nagrodzony.

Do roku 1955 brał udział we wszystkich większych wystawach w warszawskiej Zachęcie. W tym czasie wykonuje: „Getto”, „Wymarsz Gwardii Ludowej”, „Zbiór ziemniaków”, „Żniwa”. Otrzymuje II nagrodę na Ogólnopolskiej Wystawie Szkół ArtystycznychOgólnopolska wystawa malarstwa i grafiki Członków Związku Polskich Artystów Malarzy i Grafików, kat. wyst., red. A. Godun, A. Pałasiewicz, Warszawa 1986..

Z powodu odmowy zameldowania (przez władze administracyjne) w Warszawie po ukończeniu Akademii znalazł się w Gostyniu. W roku 1954 ożenił się z Ireną z d. Talarczak w Piaskach Wielkopolskich. W roku 1957 zorganizował i prowadził przez 2 lata społeczne Ognisko Plastyczne w Gostyniu. Z powodu trudnych warunków materialnych w 1959 roku zajął się rzemiosłem dekoracyjnym. Od tego czasu łączył pracę zarobkową z twórczością malarską. Podejmuje prace zlecone w dziedzinie ilustracji książkowej, reklamy, malarstwa ściennego, w tym również mozaiki na ścianach. Wykonuje również imitacje drewna szlachetnego.

Po latach eksperymentowania wypracował własny styl malarstwa realistycznego. Od 1960 roku zamieszkał w Twardogórze, gdzie odbyły się plenery artystyczne w latach 1977–1978. W roku 1966 wykonał malowidło na ścianie Szkoły Tysiąclecia w Twardogórze oraz dużą mozaikę na frontonie Szkoły Podstawowej nr 2 w SycowieS. Jankowiak, A. Wieczorek, Czesław Gała artysta plastyk, [w:] „Kwartalnik powiatu oleśnickiego”, 1 (2003), s. 38.. Wziął udział w plenerze w Obrovacu w Jugosławii. Miał indywidualne wystawy malarskie w Twardogórze (1972, 1996), Gostyniu (1977, 1984, 1986, 1996), Jeleniej Górze (1978)H. Gościański, Malarstwo Czesława Gały w Gostyniu, [w:] „Informator kulturalny i turystyczny województwa leszczyńskiego”, 10 (1984), s. 22.. W latach osiemdziesiątych podjął prace nad cyklem obrazów o tematyce związanej z folklorem biskupiańskim z okolic Krobi koło Gostynia. Współdziałał z nim znany popularyzator tego folkloru Jan z Domachowa Bzdęga. 22 obrazy Czesława Gały znajdują się w muzeum w Gostyniu oraz w muzeum im. Edmunda Bojanowskiego w Grabonogu. Wiele prac artysty znajduje się w zbiorach prywatnych. Od roku 1978 bierze udział w wystawach zbiorowych w Radomiu, Wrocławiu (1985), Warszawie, Wiedniu, Sofii i Zagrzebiu. Na przełomie lipca i sierpnia 1986 roku był inicjatorem i komisarzem Ogólnopolskiego Pleneru Malarskiego w Grabonogu koło GostyniaS. Jankowiak, A. Wieczorek, Czesław Gała artysta plastyk, [w:] Kwartalnik powiatu oleśnickiego, 1 (2003), s. 39.. Wystawa poplenerowa odbyła się w grudniu tego roku w Gostyniu w Domu Kultury „Hutnik”. Artysta zmarł w oleśnickim szpitalu 11 września 1991 roku. Spoczął na cmentarzu w Twardogórze przy ulicy Wrocławskiej.

W 2015 roku w Muzeum Okręgowym w Lesznie miała miejsce wystawa pt. „Stroje ludowe Wielkopolski – strój biskupiański”, na której zaprezentowano wybrane obrazy z dorobku Czesława Gały.

W styczniu 2020 roku w Muzeum Gostyńskim odbyła się premiera szóstego numeru Rocznika Gostyńskiego, w którym opublikowano artykuł o życiu i twórczości Czesława Gały.

3 czerwca 2022 roku odbył się wernisaż wystawy wybranych obrazów artysty w Centrum Kultury w Sycowie.

20 kwietnia 2023 roku odbył się wernisaż wystawy czasowej pt. „Pomniki oporu. Sztuka wobec powstania w getcie warszawskim (1943-1956)” w Żydowskim Instytucie Historycznym w Warszawie trwającej do 1 października, na której pokazano obraz Czesława Gały pt. „Sztab Powstania w Getcie”. Reprodukcja tego obrazu została zamieszczona w katalogu wystawy.

Życie prywatne Ożenił się z Ireną z domu Talarczak. Henryk Gała był jego kuzynem.

Twórczość „Czesław Gała był realistą z wyboru. Od mistrzów z Akademii przejął szacunek do precyzyjnego, rzetelnego rysunku. Pewien wpływ pracowni Kowarskiego i Byliny zaznacza się również w kolorystyce Czesława Gały. Jest to koloryt wyciszony, oscylujący między brązami, szarością i wysmakowaną zielenią. W okresie późniejszym artysta zmierza do większej redukcji szczegółów malarskich, działa szeroką, zwartą plamą barwną, dynamizującą formę”.

„Credo artystyczne: wierność konwencji realistycznej, poszukiwanie własnego języka plastycznego w oparciu o najlepsze wzory tradycji narodowej, wierność ziemi, z której wyrósł”S. Jankowiak, Rzecz o wierności ziemi ojców (Gostyniana w malarstwie Czesława Gały), [w:] „Gazeta Gostyńska”, 18(1996), s. 39..

Wykaz prac Czesława Gały oprac. Stefan Jankowiak 1.Biskupizna:

„Dudziarz Stanisław Jańczak z Rębowa”, „Skrzypek i gawędziarz ludowy Józef Kabała ze Sułkowic”, „Skrzypek Władysław Sworowski z Biskupizny”, „Starsza para biskupiańska”, „Dziewczyna w stroju biskupiańskim”, „Śpiewaczka ludowa Maria Majchrzakowa ze Sułkowic z wnuczką Elżbietą”, „Kapela biskupiańska”, „Wiwat biskupiański w izbie weselnej”, „Skrzypek Władysław Sworowski rodem z Potarzycy”.

2. Portrety:

„Portret Ignacego Wałkiewicza z Krobi – powstańca wielkopolskiego 1918/1919”, „Portret Maksymiliana Kolińskiego z Gostynia – powstańca wielkopolskiego 1918/1919”, „Portret J. Piotrowiaka z Ponieca – powstańca wielkopolskiego 1918/1919”, „Jana z Domachowa Bzdęgi portret alegoryczny”, „Portret żony Ireny”, „Autoportret”, „Portret synowej Grażyny”, „Portret dziadka Józefa Gały z Zalesia”, „Portret cioci Aleksandry Gałowej z Zalesia”, „Portret kuzynki Anny Gała z Zalesia”, „Japonka”, „Afrykanka”, „Portret plastyczki Teresy z Wrocławia”, „Portret plastyczki E.H. z Wrocławia”, „Portret nauczyciela Jana Sozańskiego”, „Portret kolegi Edwarda Krzyżyńskiego”, „Portret Marioli”, „Młoda dziewczyna”, „Studium głowy wieśniaczki z Zalesia”, „Pijący piwo”, „Portret Edwarda Krzyżyńskiego”, „Portret harcmistrza Feliksa Latosińskiego”, „Portret Edmunda Bojanowskiego”, „Portret papieża Jana Pawła II”, „Portret ks. L. Scrossopiego”, „Portret kardynała Johna H. Newmana”.

3. Chłopi:

„Przy kopaniu ziemniaków”, „Wykopki ziemniaków”, „Żniwa w Zalesiu”, „Wykopki w Zalesiu”, „Mendle zboża”, „Łany zboża”, „Przed żniwami”, „Sterty słomy”, „Sianokosy”, „Woły”, „Woły ciągnące wóz”.

4. Architektura i zabytki wielkopolski:

„Bazylika księży filipinów na Świętej Górze pod Gostyniem”, „Klasztor filipinów na Głogówku k. Gostynia – widok ogólny”, „Klasztor filipinów na Głogówku pod Gostyniem”, „Fara w Gostyniu”, „Panorama Gostynia”, „Widok ogólny Gostynia”, „Kościół św. Ducha w Gostyniu”, „Gostyń – widok na kościół farny z Góry Zamkowej”, „Dawna siedziba Kasyna Gostyńskiego (wg akwareli z 1851 roku), „Kościół św. Wawrzyńca nad jeziorem w Dolsku”, „Kościółek św. Idziego w Krobi”, „Szpital ojców Bonifratów w Marysinie”, „Zabytkowy kościół drewniany w Domachowie”, „Kościół na Zdzieżu w Borku”, „Kościół farny w Pępowie”, „Pałac w Rokosowie”, „Kamieniołomy w Strzelinie”.

5. Architektura i pejzaż dolnośląski:

„Widok Twardogóry”, „Park w Goszczu”, „Widok z Goszcza”, „Pałac w Goli”, „katedra wrocławska”, „Ostrów Tumski we Wrocławiu”, „Staw milicki po sezonie”, „Stawy milickie”, „Baszta w Oleśnicy”, „Impresja z Barda Śląskiego”.

6. Malarstwo historyczne:

„W Bunkrze” (Bojownicy Getta Warszawskiego), „Pietà Powstańcza” (gwasz), „Wymarsz Gwardii Ludowej”, „Portret Mariana Buczka”, „Narada krakowska”, „Idylla”, „Alegoria Ojczyzny” (powiększona replika rys. ołówkiem Wacława Boratyńskiego z 1937 roku), „Egzekucja na rynku w Gostyniu 21 × 1939 roku – impresja”.

7. Malarstwo przyrody:

„Droga z brzozami”, „Brzozowy las”, „Pejzaż – droga z wierzbami”, „Impresja znad morza”, „Krowy”, „Słoneczniki”, „Jezioro Śniardwy”, „Jeziora mazurskie”, „Bzy”, „Słoneczniki”, „Dąb w Twardogórze zimą”, „Dęby”, „Stare dęby”, „Stary dąb”, „Pejzaż alpejski”, „Alpy austriackie”, „Pejzaż z Mazur”, „Tatry – widok na Giewont”, „Tatry zimą – widok na Giewont”, „Pejzaż morski z Kołobrzegu”, „Kwitnący sad”, „Zachód słońca”, „Zachód słońca nad wodą”, „Umierające drzewa”, „Góry – widok z okolic Makowa Podhalańskiego”, „Konie w galopie”.

8. Malarstwo eksperymentalne:

„Autoportret” (witrażowy), „Kociak – portret”, „Jabłonka” (abstrakcja), „Obraz abstrakcyjny”.

9. Jugosławia:

„Cyprysy”, „Dom z kamienia”, „Marino”, „Rabac”, „Brzeg Adriatyku”.

10. Inne:

„Eurydyki tańczące”, „Martwa natura z trąbką i wagą”, „Ukrzyżowany”, „Jezus miłosierny”, „Ostatnia wieczerza – impresja”, „Kobiety w kąpieli”, „Pejzaż z chatą wiejską”, „żołnierz – strażak”, „Zima”, „Czorsztyn”, „Błotnista droga”, „Zakręt”, „Stary kościółek”, „wiejska zagroda”, „Drewniany dom”, „Żagle”, „Pejzaż wiejski”, „Pejzaż wiejski we mgle”, „Pejzaż z Austrii”, „Droga”, „Tenisiści”, „Dziewczyna z piłką”, „Przysięga w obozie sieleckim nad Oką”.

11. Wiele obrazów z różnych powodów nie zostało zinwentaryzowanych.

Przypisy

Kategoria:Absolwenci Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie Kategoria:Polscy malarze Kategoria:Deportowani na roboty przymusowe przez nazistowskie Niemcy w Polsce 1939–1945 Kategoria:Urodzeni w 1923 Kategoria:Zmarli w 1991 Kategoria:Ludzie urodzeni w Gostyniu Kategoria:Ludzie związani z Twardogórą