mały|Gwiazda w Alei Gwiazd Sportu we Władysławowie Jacek Roman Wszoła (ur. 30 grudnia 1956 w Warszawie) – polski lekkoatleta, który specjalizował się w skoku wzwyż.
Dwukrotny uczestnik igrzysk olimpijskich – w pierwszym swoim starcie w Montrealu (1976) zdobył złoty, a cztery lata później w Moskwie srebrny medal. W obu występach poprawiał rekord igrzysk olimpijskich. Halowy mistrz Europy oraz złoty medalista uniwersjady. Pierwszy sukces na arenie międzynarodowej odniósł w 1975 roku, wygrywając mistrzostwa Europy juniorów. Po zdobyciu olimpijskiego złota był nazywany „cudownym dzieckiem Montrealu”.
Życiorys Syn Romana Wszoły – trenera młodzieży i nauczyciela wychowania fizycznego w warszawskim Technikum Łączności. Siostrzeniec Wandy Traczyk-Stawskiej. Jacek Wszoła ukończył Zespół Szkół Łączności w Warszawie. Studiował prawo na Uniwersytecie Warszawskim, kształcił się także na warszawskiej Akademii Wychowania Fizycznego. Dwanaście razy stawał na podium (w tym 11 razy na jego najwyższym stopniu) mistrzostw Polski seniorów. W latach 1974–1985 29 razy bronił barw narodowych w meczach międzypaństwowych, odnosząc w nich 15 zwycięstw indywidualnych. Rekordzista Polski, Europy i świata. Skakał stosując technikę flopa. W 1976 roku zajął drugie miejsce w plebiscycie Przeglądu Sportowego oraz zdobył Złote Kolce. Zasłużony Mistrz Sportu, odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski.
Kariera sportowa Początki W latach 60. Jacek Wszoła był gościem zawodów lekkoatletycznych, na które przychodził wraz z ojcem. Sport zaczął uprawiać w 1971 roku. W 1974 zdobył swój pierwszy złoty medal mistrzostw Polski seniorów, a podczas mistrzostw Europy zajął 5. miejsce osiągając wynik 2,19 m. Rok później, w czasie juniorskiego czempionatu Starego Kontynentu w Atenach, z wynikiem 2,22 m zdobył złoty medal i ustanowił nowy rekord imprezy.
Igrzyska Olimpijskie 1976 Eliminacje do olimpijskiego konkursu skoku wzwyż w Montrealu rozegrano 30 lipca. Aby wywalczyć awans do finału, należało pokonać poprzeczkę zawieszoną na wysokości 2,16. Wyczynu tego dokonało 14 skoczków, którzy awansowali do kolejnej rundy. Jacek Wszoła startował w kwalifikacjach w grupie A. Bez strącenia pokonał w pierwszych próbach wysokości 2,10, 2,13 oraz 2,16 m – dzięki temu ex aequo z reprezentantem USA Jamesem Barrineau zajęli pierwsze miejsce w swojej grupie eliminacyjnej.
Finał olimpijski odbył się po południu 31 lipca i był ostatnią konkurencją lekkoatletyczną tego dnia igrzysk. Podczas trwającego ponad 4 godziny konkursu padał obfity deszcz. Wszoła opuścił pierwsze trzy wysokości: 2,00, 2,05 oraz 2,10 m. Po wysokości 2,18 w konkursie zostało tylko 10 zawodników, którym w skokach przeszkadzały nasilające się opady deszczu. Do wysokości 2,25 m dotarło tylko dwóch zawodników: Jacek Wszoła oraz faworyt gospodarzy i rówieśnik Polaka Greg Joy. Poprzeczkę zawieszoną na 2,25 m udało się pokonać Wszole w drugiej próbie, Kanadyjczyk po nieudanym skoku na 2,25 przeniósł pozostałe dwie próby na wysokość 2,27 m, której jednak także nie pokonał. Późniejsze ataki Polaka na 2,27 i 2,29 zakończyły się niepowodzeniem.
Poniższa tabela prezentuje start Jacka Wszoły podczas finału olimpijskiego w Montrealu. 2,00 2,05 2,10 2,14 2,18 2,21 2,23 2,25 2,27 2,29 Rezultat Uwagi – – – o o o o x o x x – x – – 2,25 rekord olimpijski
1977 – 1980 Po igrzyskach w Montrealu przyszedł rok 1977. 13 marca Wszoła wywalczył złoty medal podczas halowych mistrzostw Europy w Hiszpanii, ustanawiając wynikiem 2,25 nowy rekord halowego czempionatu. W sierpniu tego samego roku zdobył złoty medal uniwersjady. W pucharze świata był trzeci, a w finale pucharu Europy zajął drugie miejsce. Podczas halowych mistrzostw Europy, które gościła stolica Austrii, uplasował się w roku 1978 na siódmej lokacie. Kilka miesięcy później Wszoła zajął szóste miejsce podczas, rozgrywanych w Pradze, mistrzostw Europy. W roku 1979 zajął drugie miejsce w pucharze świata. Podczas uniwersjady w Meksyku uplasował się tuż za podium, zajmując z dobrym wynikiem 2,26 czwarte miejsce. Sezon olimpijski 1980 zaczął od srebrnego medalu halowych mistrzostw Starego Kontynentu. 25 maja podczas drugiej edycji mityngu skoku wzwyż w niemieckim Eberstadt skokiem na wysokość 2,35 ustanowił nowy rekord świata.
Igrzyska Olimpijskie 1980 Zawody w skoku wzwyż podczas igrzysk w Moskwie rozgrywano 31 lipca (eliminacje) i 1 sierpnia (finał). Wszoła do zawodów przystępował jako aktualny rekordzista świata. Awans do finału moskiewskich igrzysk dawał wynik 2,21. Polak po opuszczeniu próby na 2,05 bez problemu w pierwszych podejściach zaliczył wysokość 2,10, 2,15 oraz 2,18. Rezultat dający awans do finału – 2,21 – uzyskał w drugiej próbie na tej wysokości. Ostatecznie Wszoła zajął 8. miejsce w eliminacyjnej grupie A i 11. w ostatecznej klasyfikacji kwalifikacji.
Finał odbył się w piątek 1 sierpnia. Polak opuścił pierwszą wysokość (2,10) i w pierwszej próbie pokonał 2,15. Po opuszczeniu wysokości 2,18 w drugich próbach zaliczył odpowiednio 2,21 i 2,24. Dzięki udanym skokom na 2,27 i 2,29 poprawiał własny rekord olimpijski. W drugiej próbie przeskoczył 2,31, ponownie ustalając nowy rekord igrzysk. Trzy próby na 2,33 były nieudane, co nie pozwoliło Wszole na dalszą rywalizację z Gerdem Wessigiem z NRD. Niemiec, który wynikiem 2,36 poprawił należący do polskiego lekkoatlety rekord świata, wygrał zawody, próbując jeszcze – bezskutecznie – pokonać poprzeczkę na wysokości 2,38. Srebrny medal Wszoła uznał za swoją porażkę.
Poniższa tabela prezentuje start Jacka Wszoły podczas finału olimpijskiego w Moskwie. 2,10 2,15 2,18 2,21 2,24 2,27 2,29 2,31 2,33 Rezultat – o – x o x o o o x o x x x 2,31
1980 – 1982 W drugiej części sezonu 1980 Wszoła brał udział w zawodach w Poznaniu – przy odbiciu odsunął się pasek tartanu, co spowodowało zerwanie więzadeł w stawie skokowym. Zawodnik powrócił do pełnej sprawności dopiero po 18 miesiącach.
Afera pantoflowa 1982 W 1982 roku wdał się w konflikt z Polskim Związkiem Lekkiej Atletyki. Oficjalnym partnerem PZLA był wówczas Adidas. Wszoła podczas eliminacji mistrzostw Europy wystartował w butach "Tiger" japońskiej firmy ASICS, która przelała na jego konto pieniądze. Oficjalnie tłumaczył to wygodą butów z Kraju Kwitnącej Wiśni. W rezultacie Polak nie mógł wystąpić w finale europejskiego czempionatu.
1982 – 1989 W 1983 po raz trzeci w karierze (i ostatni) brał udział w uniwersjadzie – z wynikiem 2,20 zajął 13. miejsce. W sierpniu startował w pierwszych w historii lekkoatletycznych mistrzostwach świata. Na stadionie w Helsinkach pokonał w eliminacjach wysokość 2,21, a w finale z wynikiem 2,23 zajął ostatecznie 13. miejsce. Przez bojkot igrzysk olimpijskich w Los Angeles (1984) Wszoła nie wystartował w swoich trzecich igrzyskach. Podczas zorganizowanych przez kraje socjalistyczne zawodów Przyjaźń-84 zajął 4. miejsce, uzyskując rezultat 2,15. Ostatnim ważnym występem na imprezie rangi mistrzowskiej był dla Wszoły start w halowych mistrzostwach Europy w roku 1987 – w imprezie tej zajął 11. miejsce skacząc 2,20. W 1988 był bez formy i nie udało mu się pojechać do Seulu na igrzyska olimpijskie. Karierę zakończył w roku 1989.
Po zakończeniu kariery W czasie czynnego uprawiania sportu Wszoła – wraz z rekordzistą Polski w biegu na 100 metrów Marianem Woroninem – zajął się przedsiębiorczością. Działalność ta jednak nie rozwinęła się. W kolejnych latach pracował jako trener oraz nauczyciel historii powszechnej w Szwecji. Po zakończeniu pracy w Skandynawii miał podjąć pracę trenera w klubie tenisowym w Dublinie, jednak zrezygnował z tej propozycji na rzecz pracy jako przedstawiciel na Polskę firmy obuwniczej. Ostatecznie – w związku z upadkiem Muru Berlińskiego – nie podjął żadnej z tych prac. W kolejnych latach prowadził kantor, a później otworzył w centrum handlowym na warszawskim Ursynowie sklep sportowy. W 1999 roku był jednym z założycieli sieci klubów fitness „Fitness Klub Gymnasion”. Okazjonalnie Wszoła występuje w telewizji jako komentator wydarzeń sportowych. Był bohaterem jednego z komiksów o polskich sportowcach, które w 2008 roku przygotowała Gazeta Wyborcza. W 2010 roku został jednym z ambasadorów cyklu Samsung Athletic Cup.
W 1992 wystąpił w zawodach weteranów w Zduńskiej Woli, a w 1997 roku zdobył w Birmingham złoty medal halowych mistrzostw Europy weteranów, uzyskując w kategorii zawodników z przedziału 40–44 lata wynik 2,01. W 2012 pełnił rolę ambasadora podczas Warmia Mazury Senior Games 2012, na tych zawodach zdobył w swojej kategorii wiekowej srebrny medal w pchnięciu kulą o wadze 6 kilogramów (z wynikiem 8,58 m) oraz brąz w żeglarstwie.
Został członkiem honorowego komitetu poparcia Bronisława Komorowskiego przed przyspieszonymi wyborami prezydenckimi 2010 oraz przed wyborami prezydenckimi w Polsce w 2015 roku.
Żonaty, ma dwójkę dzieci.
Osiągnięcia Imprezy międzynarodowe RokImprezaMiejscePozycjaWynik1974 Mistrzostwa Europy Rzym 5. miejsce 2,191975 Halowe mistrzostwa Europy Katowice 11. miejsce 2,161975 Mistrzostwa Europy juniorów Ateny 16px 1. miejsce 2,221975 Półfinał puchar Europy Londyn 1. miejsce 2,201975 Finał pucharu Europy Nicea 5. miejsce 2,111976 Igrzyska olimpijskie Montreal 16px 1. miejsce 2,25W eliminacjach osiągnął wynik 2,16. OR1977 Halowe mistrzostwa Europy San Sebastián 16px 1. miejsce 2,251977 Uniwersjada Sofia 16px 1. miejsce 2,221977 Półfinał pucharu Europy Warszawa 2. miejsce 2,201977 Finał pucharu Europy Helsinki 2. miejsce 2,281977 Puchar świata Düsseldorf 3. miejsce 2,241978 Halowe mistrzostwa Europy Wiedeń 7. miejsce 2,211978 Mistrzostwa Europy Praga 6. miejsce 2,211979 Uniwersjada Meksyk 4. miejsce 2,261979 Półfinał pucharu Europy Lüdenscheid 1. miejsce 2,241979 Puchar świata Montreal 2. miejsce 2,271980 Halowe mistrzostwa Europy Sindelfingen 16px 2. miejsce 2,291980 Igrzyska olimpijskie Moskwa 16px 2. miejsce 2,31W eliminacjach osiągnął wynik 2,21.1982 Mistrzostwa Europy Ateny – –1983 Uniwersjada Edmonton 11. miejsce 2,201983 Mistrzostwa świata Helsinki 13. miejsce 2,231983 Finał pucharu Europy Londyn 5. miejsce 2,191984 Przyjaźń-84 Moskwa 4. miejsce 2,151985 Finał pucharu Europy Moskwa 5. miejsce 2,201987 Halowe mistrzostwa Europy Liévin 11. miejsce 2,20
Mistrzostwa Polski seniorów Stadion Jacek Wszoła dwanaście razy startował w finale mistrzostw Polski seniorów – nigdy nie zajął gorszego miejsca niż drugie (w 1983 uległ Januszowi Trzepizurowi). W klasyfikacji wszech czasów mistrzostw Polski Wszoła zajmuje drugie miejsce, ulegając jedynie posiadającemu w kolekcji 12 złotych krążków Arturowi Partyce. Mistrzostwa PolskiPozycjaWynikWarszawa 1974 16px 1. miejsce 2,09Bydgoszcz 1975 16px 1. miejsce 2,10Bydgoszcz 1976 16px 1. miejsce 2,17Bydgoszcz 1977 16px 1. miejsce 2,17Warszawa 1978 16px 1. miejsce 2,20Poznań 1979 16px 1. miejsce 2,25Łódź 1980 16px 1. miejsce 2,22Lublin 1982 16px 1. miejsce 2,28Bydgoszcz 1983 16px 2. miejsce 2,28Lublin 1984 16px 1. miejsce 2,28Bydgoszcz 1985 16px 1. miejsce 2,30Grudziądz 1988 16px 1. miejsce 2,29
Hala Jacek Wszoła ma w kolekcji 11 medali halowych mistrzostw Polski seniorów. W klasyfikacji wszech czasów halowego czempionatu Wszoła zajmuje pierwsze miejsce. Mistrzostwa PolskiPozycjaWynikKatowice 1975 16px 2. miejsce 2,13Warszawa 1976 16px 1. miejsce 2,18Zabrze 1977 16px 1. miejsce 2,17Zabrze 1978 16px 1. miejsce 2,20Zabrze 1979 16px 1. miejsce 2,17Zabrze 1980 16px 1. miejsce 2,30Zabrze 1981 16px 1. miejsce 2,27Zabrze 1984 16px 1. miejsce 2,30Zabrze 1986 16px 1. miejsce 2,33Zabrze 1987 16px 1. miejsce 2,27Zabrze 1989 16px 2. miejsce 2,18
Wyniki Wyniki Jacka Wszoły w poszczególnych latach kariery.