Spider-Man: Daleko od domu (oryg. ) – amerykański fantastycznonaukowy film akcji z 2019 roku na podstawie serii komiksów o superbohaterze o pseudonimie Spider-Man wydawnictwa Marvel Comics. Za reżyserię odpowiadał Jon Watts na podstawie scenariusza Chrisa McKenny i Erika Sommersa. Producentami filmu są Kevin Feige i Amy Pascal. Tytułową rolę zagrał Tom Holland, a obok niego w głównych rolach wystąpili: Samuel L. Jackson, Zendaya, Cobie Smulders, Jon Favreau, J.B. Smoove, Jacob Batalon, Martin Starr, Marisa Tomei i Jake Gyllenhaal.
Po wydarzeniach z czwartej części Avengers, główny bohater, Peter Parker, wyrusza razem z przyjaciółmi w wakacyjną podróż po Europie, podczas której musi zmierzyć się z istotami zwanymi Żywiołakami.
Spider-Man: Daleko od domu powstał przy współpracy Sony Pictures z Marvel Studios. Wchodzi on w skład III Fazy Filmowego Uniwersum Marvela. Jest to dwudziesty trzeci film należący do tej franczyzy, który kończy jej rozdział zatytułowany Saga Nieskończoności. Jest on kontynuacją filmu Spider-Man: Homecoming z 2017 roku. Trzecia część, Spider-Man: Bez drogi do domu, miała premierę w 2021 roku. W przygotowaniu są również: druga trylogia z Hollandem w tytułowej roli i serial animowany dla Disney+, Spider-Man: Freshman Year.
Światowa premiera filmu miała miejsce 26 czerwca 2019 roku w Los Angeles. W Polsce zadebiutował on 5 lipca tego samego roku. Film przy budżecie 160 milionów dolarów zarobił ponad 1,13 miliarda. Otrzymał on pozytywne oceny od krytyków.
Streszczenie fabuły W Ixtenco w Meksyku Nick Fury i Maria Hill badają nienaturalną burzę i natrafiają na Żywiołaka Ziemi. Na miejscu pojawia się Quentin Beck, aby pokonać stworzenie. Później Beck pokonuje Żywiołaka Powietrza i zostaje zwerbowany przez Fury’ego i Hill. W tym czasie uczniowie Midtown School of Science and Technology w Nowym Jorku kończą rok. Szkoła organizuje dwutygodniową wycieczkę do Europy, podczas której Peter Parker, który wciąż opłakuje śmierć swojego mentora, Tony’ego Starka, planuje wyznać MJ miłość. Happy Hogan informuje Parkera, że Fury planuje się nim skontaktować, ale Parker ignoruje telefon od niego.
Parker i jego koledzy z klasy zaczynają podróż od Wenecji we Włoszech, gdzie atakuje Żywiołak Wody. Parker próbuje chronić swoich kolegów z klasy, gdy pojawia się Beck i niszczy stworzenie. Fury spotyka się z Parkerem i daje mu okulary Starka, przeznaczone dla jego następcy. Okulary umożliwiają mu komunikację i przejęcie dowództwa nad sztuczną inteligencją E.D.I.T.H., która ma dostęp do baz danych Stark Industries i zarządza dużym zapasem broni umieszczonej na orbicie. Beck informuje Parkera, że pochodzi z alternatywnej rzeczywistości, w której Żywiołaki zabiły jego rodzinę i zniszczyły jego cywilizację. Przewiduje, że Żywiołak Ognia pojawi się w Pradze. Parker odmawia przyłączenia się do walki i wraca na wycieczkę klasową.
Fury potajemnie zmienia trasę wycieczki, aby skierować uczniów do Pragi. Tam Parker zostaje zmuszony do pomocy Beckowi w walce z Żywiołakiem Ognia i ponownie musi chronić swoich przyjaciół. Beckowi udaje się zniszczyć stworzenie z pomocą Parkera. Fury i Hill zapraszają Parkera i Becka do Berlina, aby omówić utworzenie nowego zespołu superbohaterów, jednak Parker decyduje, że Beck powinien iść sam i przekazuje mu kontrolę nad E.D.I.T.H. Okazuje się, że Beck jedynie udawał, że pochodzi z innej rzeczywistości; tak naprawdę jest on byłym specjalistą od holograficznych iluzji Stark Industries, zwolnionym z powodu niestabilności. Obecnie przewodzi zespołowi niezadowolonych byłych pracowników Starka i używa zaawansowanych projektorów zamontowanych na dronach do symulacji ataków Żywiołaków oraz swojej maskarady jako bohatera, aby przejąć kontrolę nad E.D.I.T.H. i zwiększyć skalę swoich iluzji.
MJ informuje Parkera, że wie, że jest Spider-Manem. Później odkrywają, że kawałek gruzu, który MJ znalazła podczas bitwy, to projektor obrazujący część ataku Żywiołaka Powietrza. Dzięki temu dowiadują się, że Beck nie jest tym, za kogo się podaje. Parker wyrusza do Berlina, aby ostrzec Fury’ego. Po tym, jak Parker ujawnia, że powiedział swoim przyjaciołom prawdę o Becku, wszystko okazuje się być kolejną iluzją. Beck rozprasza Parkera dużą ilością iluzji i kieruje go prosto pod pędzący pociąg. Zakłada jego zgon, jednak ciężko ranny Parker odzyskuje przytomność i kontaktuje się z Hoganem, który przewozi go do Londynu, gdzie dotarła jego wycieczka. Beck przy pomocy E.D.I.T.H. tworzy iluzję łączącą wszystkie Żywiołaki i planuje zabić przyjaciół Parkera. Parkerowi udaje się zniszczyć iluzję, więc Beck postanawia zaatakować go przy użyciu dronów. Parker pokonuje Becka i odzyskuje kontrolę nad E.D.I.T.H. Beck umiera z powodu ran odniesionych przez nieudane strzały z dronów, ale jeden z jego współpracowników ucieka z danymi z dronów. Po powrocie do Nowego Jorku Parker zaczyna się spotykać z MJ.
W scenie pomiędzy napisami J. Jonah Jameson z portalu TheDailyBugle.net transmituje sfabrykowany materiał filmowy z incydentu w Londynie, w którym Beck wrobił Spider-Mana w atak dronów i jego śmierć oraz ujawnił tożsamość Parkera światu. W scenie po napisach Fury i Hill okazują się być Skrullami w przebraniu, Talosem i Soren, pod dowództwem prawdziwego Fury’ego, który przebywa na statku kosmicznym Skrulli.
Obsada
Polski dubbing• Jakub Gawlik jako Peter Parker / Spider-Man• Krzysztof Stelmaszyk jako Nick Fury• Wiktoria Wolańska jako Michelle „MJ” Jones-Watson• Anna Dereszowska jako Maria Hill• Michał Piela jako Harold „Happy” Hogan• Modest Ruciński jako Julius Dell• Sebastian Perdek jako Ned Leeds• Oskar Hamerski jako Roger Harrington• Kinga Ilgner jako May Parker• Grzegorz Małecki jako Quentin Beck / Mysterio Tom Holland jako Peter Parker / Spider-Man, nastolatek i Avenger, który posiada pajęcze zdolności w wyniku ugryzienia przez genetycznie zmodyfikowanego pająka. Samuel L. Jackson jako Nick Fury / Talos, Skrull, wynajęty przez byłego dyrektora T.A.R.C.Z.Y, Nicka Fury’ego, aby podszywał się pod niego. Ben Mendelsohn zagrał Talosa bez przebrania. Zendaya jako Michelle „MJ” Jones-Watson, samotniczka, koleżanka Parkera, która zostaje jego dziewczyną. Cobie Smulders jako Maria Hill / Soren, żona Talosa, przedstawicielka rasy Skrull, wynajęta, aby podszywać się po byłą agentkę T.A.R.C.Z.Y, Marię Hill. Sharon Blynn zagrała Soren bez przebrania. Jon Favreau jako Harold „Happy” Hogan, szef ochrony Stark Industries, były szofer i przyjaciel Tony’ego Starka, który opiekuje się Parkerem. J.B. Smoove jako Julius Dell, nauczyciel w szkole Parkera i opiekun grupy podczas wycieczki. Jacob Batalon jako Ned Leeds, najlepszy przyjaciel Parkera ze szkoły. Martin Starr jako Roger Harrington, nauczyciel w szkole Parkera i opiekun grupy podczas wycieczki. Marisa Tomei jako May Parker, ciocia Petera Parkera, która opiekuje się bratankiem męża. Jake Gyllenhaal jako Quentin Beck / Mysterio, iluzjonista i wynalazca podający się za przybysza z innej rzeczywistości.
Swoje role z poprzednich filmów franczyzy powtórzyli: Tony Revolori jako Eugene „Flash” Thompson, szkolny rywal Parkera; Angourie Rice jako Betty Brandt, dziewczyna Leedsa; Jorge Lendeborg Jr. jako Jason Ionello, kolega ze szkoły Parkera oraz Peter Billingsley jako William Ginter Riva, naukowiec kiedyś pracujący z Obadiahem Stane’em.
W filmie ponadto wystąpili: Numan Acar jako Dimitri Smerdyakov, współpracownik Fury’ego, Remy Hii jako Brad Davis, konkurent Parkera o względy Jones oraz Zach Barack jako Zach, kolega ze szkoły Parkera. Dawn Michelle King udzieliła swojego głosu sztucznej inteligencji E.D.I.T.H.. Wygenerowane komputerowo Żywiołaki zostały zainspirowane klasycznymi przeciwnikami Spider-Mana z komiksów: Hydro-Manem, Molten Manem, Sandmanem i Cyclonem.
W roli cameo w scenie po napisach pojawił się J.K. Simmons jako J.Jonah Jameson. Aktor powtórzył swoją rolę z trylogii o Spider-Manie w reżyserii Sama Raimiego, która nie jest osadzona w Filmowym Uniwersum Marvela. W filmie wykorzystano archiwalne materiały z filmów Iron Man (2008) z Jeffem Bridgesem jako Obadiahem Stanem oraz Kapitan Ameryka: Wojna bohaterów (2016) z Robertem Downeyem Jr. w roli Tony’ego Starka. Ponadto na początku filmu zostały wykorzystane także zdjęcia postaci z poprzednich filmów franczyzy. Pokazani zostali: Downey Jr. jako Stark, Chris Evans jako Steve Rogers / Kapitan Ameryka, Scarlett Johansson jako Natasha Romanoff / Czarna Wdowa i Paul Bettany jako Vision.
Produkcja Rozwój projektu mały|upright|Jon Watts, reżyser filmu W czerwcu 2016 roku Tom Rothman poinformował, że Sony Pictures i Marvel Studios planują kolejne filmy o Spider-Manie. Miesiąc później Kevin Feige ujawnił, że pragnie wzorować się na serii o Harrym Potterze tak, aby każdy film opowiadał o kolejnym roku szkolnym Petera Parkera. W październiku Tom Holland wyjawił, że trwają rozmowy na temat kolejnego filmu. W grudniu studio oficjalnie potwierdziło sequel oraz zapowiedziało, że jego amerykańska premiera została przewidziana na 5 lipca 2019 roku.
W czerwcu 2017 roku poinformowano, że akcja filmu będzie rozgrywać się zaraz po wydarzeniach pokazanych w czwartej części Avengers. W lipcu ujawniono, że w filmie zostanie wykorzystana kolejna postać, do której ma prawa Marvel Studios. W tym samym miesiącu poinformowano, że Jon Watts, który odpowiadał za Homecoming, negocjuje powrót do roli reżysera w kontynuacji. Pod koniec sierpnia film rozpoczął przedprodukcję, a dwóch scenarzystów pierwszej części, Chris McKenna i Erik Sommers, negocjowało powrót do pracy przy kontynuacji. W grudniu potwierdzono, że Watts wyreżyseruje film, a w maju 2018 roku, że McKenna i Sommers są odpowiedzialni za napisanie scenariusza. Pod koniec czerwca Tom Holland wyjawił pełny tytuł filmu, Spider-Man: Far From Home. W kwietniu 2019 roku amerykańska data premiery została przesunięta o kilka dni, na 2 lipca.
Casting W listopadzie 2016 roku Tom Holland poinformował, że jego kontrakt opiewa na 6 filmów, w tym na trzy o Spider-Manie. W październiku 2017 roku Jacob Batalon potwierdził, że powróci jako Ned Leeds. W lutym 2018 roku ujawniono, że Zendaya zagra ponownie Michelle „MJ” Jones.
W maju 2018 roku poinformowano, że Jake Gyllenhaal negocjuje rolę Mysterio w filmie oraz że Michael Keaton i Marisa Tomei powtórzą role z pierwszej części. Pod koniec czerwca potwierdzono udział Gyllenhaala. W następnym miesiącu poinformowano, że swoje role z pierwszej części powtórzą Tony Revolori i Hemky Madera. Do obsady dołączyli również Numan Acar i J.B. Smoove. Na początku sierpnia ujawniono, że Samuel L. Jackson i Cobie Smulders powtórzą swoje role z poprzednich produkcji franczyzy jako Nick Fury i Maria Hill. W tym samym miesiącu do obsady dołączył Remy Hii.
Pod koniec września ujawniono, że swoje role z poprzedniej części powtórzą Angourie Rice jako Betty Brandt oraz Martin Starr jako Roger Harrington. W maju 2019 roku Watts wyjawił, że – pomimo wcześniejszych doniesień – Keaton i Laura Harrier nie pojawiają się w filmie. Sceny z udziałem Madery nie pojawiły się w ostatecznej wersji filmu.
Zdjęcia i postprodukcja mały|upright=1.45|Plan zdjęciowy filmu w Wenecji Zdjęcia do filmu rozpoczęły się 2 lipca 2018 roku w hrabstwie Hertfordshire w Wielkiej Brytanii pod roboczym tytułem Fall of George. Później prace na planie przeniosły się do Londynu i portu lotniczego Londyn-Stansted. Zdjęcia realizowano również w studiu w Leavesden, gdzie zbudowano plan Wenecji. We wrześniu zdjęcia miały miejsce w Pradze i Libercu w Czechach. Pod koniec miesiąca prace na planie przeniosły się do Wenecji we Włoszech. W październiku zdjęcia realizowano w Nowym Jorku i Newark w Stanach Zjednoczonych pod roboczym tytułem Bosco. Nakręcono wtedy sceny między innymi w Madison Square Garden, na Pennsylvania Station i w porcie lotniczym Newark-Liberty. Prace na planie zostały zakończone 16 października. Za zdjęcia odpowiadał Matthew J.Lloyd, scenografią zajął się Claude Paré, a kostiumy zaprojektowała Anna B. Sheppard.