Perła (obecnie wystawiana w Polsce jako Pomoc domowa, tytuł oryginalny La Bonne Anna) – sztuka teatralna autorstwa Marca Camolettiego, debiut dramatopisarski tego autora. Światowa prapremiera sztuki miała miejsce w 1958 roku w Paryżu.
W Polsce po raz pierwszy została wystawiona 4 grudnia 1971 w Teatrze Powszechnym w Łodzi jako Perła. 16 stycznia 2016 na tej samej scenie miała miejsce prapremiera nowego polskiego tłumaczenia, które zmieniło tytuł sztuki na Pomoc domową. W 1982 została zekranizowana w postaci filmu telewizyjnego dla stacji France 2.
Fabuła Sztuka jest farsą, rozgrywającą się na przestrzeni od wieczora jednego dnia do poranka następnego w mieszkaniu pewnego małżeństwa z klasy średniej, zatrudniającego rezolutną gosposię. Oboje małżonkowie, znudzeni nieco swoim związkiem, mają romanse. Każde z nich chce spędzić najbliższą noc ze swoim kochankiem/kochanką we własnym mieszkaniu. Obojgu wydaje się, że męża/żony nie będzie wtedy w domu. Ostatecznie jednak obie pary znajdują się w rodzinnej siedzibie w tym samym czasie, zaś lojalna pomoc domowa stara się nie dopuścić do tego, aby wzajemne zdrady jej pracodawców wyszły na jaw.
Polskie tłumaczenia i tytuły Autorami pierwszego polskiego przekładu sztuki byli Włodzimierz Dzięciołowski i Henryk Rostworowski. Nadali oni tekstowi polski tytuł Perła, zaś bohaterowie nosili imiona Bernard (pan domu), Klaudia (pani domu), Andzia (gosposia), Robert (kochanek Klaudii) i Katarzyna (kochanka Bernarda). Z przekładu tego korzystały wszystkie polskie inscenizacje realizowane w latach 1971-1998.
Po osiemnastoletniej przerwie sztuka powróciła na polskie sceny w 2016 w nowym przekładzie Bartosza Wierzbięty, zamówionym przez Teatr Powszechny w Łodzi. W tej adaptacji sztuka otrzymała tytuł Pomoc domowa, gosposia została nazwana Nadią i, zgodnie z sytuacją panującą współcześnie w wielu polskich domach, wyraźnie zasugerowano jej wschodnie pochodzenie. Zmieniono również imiona pozostałych bohaterów. W nowej wersji są nimi Norbert (pan domu), Olga (pani domu), Marek (kochanek Olgi) i Maja (kochanka Norberta).
W wersji Wierzbięty sztuka bywa wystawiana i promowana jako sequel Boeing, Boeing tego samego autora, choć w rzeczywistości to Perła jest tekstem chronologicznie starszym. Aby podkreślić związek obu dzieł, w tym tłumaczeniu wspólne jest imię głównej bohaterki (Nadia). Dodatkowo w wersji wystawionej we Wrocławiu w 2016 przeniesiono również postaci Joli (w miejsce Olgi) oraz Maxa (w miejsce Norberta).
Wybrane polskie inscenizacje rokteatrreżyseriaobsadaAndzia / NadiaBernard / Norbert / MaxKlaudia / Olga / JolaRobert / MarekKatarzyna / Maja1971Teatr Powszechny w ŁodziZbigniew CzeskiJadwiga AndrzejewskaRyszard SobolewskiHalina PawłowiczZbigniew NiewczasBarbara Połomska1972Teatr Syrena w WarszawieCzesław SzpakowiczIrena Kwiatkowska / Jolanta SkowrońskaKazimierz Brusikiewicz / Zdzisław SłowińskiLidia KorsakównaKazimierz MeresHalina Kazimierowska1972Teatr Polski w SzczecinieAlina ObidniakUrszula NowackaZbigniew WitkowskiMarta SzczepaniakJerzy KorsztynBarbara Mikołajczyk1973Teatr im. Mickiewicza w CzęstochowieAndrzej UramowiczStanisława GallWiesław OchmańskiElżbieta PasierbównaAdam RaczkowskiZofia Słaboszówna1976Teatr im. Jaracza w OlsztynieDanuta JagłaWanda BajerównaWojciech KosteckiDanuta MarkiewiczWacław Z. Jankowski / Wiesław KrupaTeresa Czarnecka-Kostecka2016Teatr Powszechny w ŁodziJakub PrzebindowskiArkadiusz WójcikArtur ZawadzkiMarta JarczewskaJakub Firewicz / Filip JacakKarolina Krawczyńska2016Teatr Bagatela w KrakowiePaweł PiteraMałgorzata Piskorz / Anna RokitaMarek Kałużyński / Michał KościukKarolina Chapko / Kamila KlimczakMaurycy Popiel / Kosma SzymanKamila Pieńkos / Kaja Walden2016Wrocławski Teatr KomediaWojciech DąbrowskiDorota Wierzbicka-MatarrelliWojciech DąbrowskiKatarzyna SkonieckaKornel Sadowski / Jakub GielIlona Lewandowska2017Och-Teatr w WarszawieKrystyna JandaKrystyna JandaKrzysztof DraczKatarzyna GniewkowskaMirosław KropielnickiMałgorzata Kocik / Barbara Wypych
Przypisy
Kategoria:Francuskie utwory dramatyczne Kategoria:Utwory literackie z 1958